Współpraca z kontrahentami, współpracownikami lub pracownikami może nie być wzorowa. Jednakże rozstrzyganie sporów na drodze sądowej nie zawsze jest najbardziej rozsądnym lub skutecznym środkiem. Dowiedz się więcej o alternatywnych metodach rozwiązywania sporów i dlaczego pozew sądowy powinien być poprzedzony analizą.
Jakie są metody pozasądowego rozwiązywania sporów w biznesie?
Może się wydawać, że najprostszym sposobem na rozwiązanie sporu z kontrahentem lub między kierownictwem a pracownikiem jest przygotowanie i złożenie pozwu w sądzie. Biorąc jednak pod uwagę obciążenie sądów pracą (co negatywnie wpływa na długość postępowania sądowego) oraz potencjalny uszczerbek na reputacji, warto w pierwszej kolejności skorzystać z pozasądowych metod rozwiązywania sporów.
Jak można przeczytać na stronie internetowej firmy Rödl & Partner, świadczącej usługi outsourcingu procesów sądowych, do pozasądowych metod rozwiązywania sporów należą m.in.
Negocjacje
Przede wszystkim warto podjąć negocjacje z drugą stroną. Ta metoda rozwiązywania nieporozumień jest prawie neutralna pod względem kosztów; ponadto nie jest sformalizowana, a strony mają ze sobą bezpośredni kontakt; zaangażowanie innych stron nie jest konieczne. Dzięki wyjaśnieniu konfliktu strony mogą znaleźć rozwiązanie, które je satysfakcjonuje i pozwala na dalszą współpracę.
Mediacja
Jeśli strony konfliktu nie chcą się ze sobą bezpośrednio porozumiewać, można skorzystać z mediacji. Jest to mniej formalny i mniej kosztowny sposób rozwiązywania sporów niż arbitraż. W mediacji bierze udział osoba trzecia, bezstronny mediator, którego celem jest osiągnięcie porozumienia.
Z mediacji mogą korzystać również podmioty, które pozostają w konflikcie z podmiotem publicznym.
Arbitraż
Arbitraż jest najczęściej stosowany przez zamawiających, którzy uzgodnili w umowach tzw. klauzulę arbitrażową. Do zalet arbitrażu należą: szybsze niż w postępowaniu sądowym rozstrzygnięcie sporu, możliwość powierzenia sprawy specjalistom (arbitrom posiadającym specyficzną wiedzę, np. techniczną) oraz niższe koszty.
Kiedy spór powinien być rozstrzygany w sądzie?
Pozasądowe metody rozwiązywania sporów nie zawsze są skuteczne. Pomimo zaangażowania ekspertów, mediacja nie zawsze prowadzi do rozwiązania satysfakcjonującego wszystkie strony. W takiej sytuacji jedynym wyjściem jest zwrócenie się do sądu powszechnego. Jednocześnie przed złożeniem pozwu muszą być podjęte określone działania. Należą do nich:
Analiza finansowa ryzyka wszczęcia postępowania sądowego. Wszczęcie postępowania sądowego może mieć negatywny wpływ na sytuację finansową firmy. Dotyczy to nie tylko kosztów związanych z przygotowaniem do sporu sądowego, ale także kosztów, które mogą być poniesione w przypadku przegranej.
Niefinansowa analiza ryzyka procesowego. Rozstrzyganie sporów w sądzie może być dla firmy nieopłacalne, ponieważ może ona stracić reputację lub narazić się na porażkę, choćby z powodu niejednoznaczności przepisów.
Sprawdź, czy umowy odpowiednio chronią interesy firmy. Innymi słowy, konieczne jest dokonanie przeglądu postanowień umownych pod kątem ryzyka, które może pojawić się po wszczęciu postępowania sądowego.
W określaniu skutków postępowania sądowego powinni brać udział nie tylko prawnicy, ale również eksperci zatrudnieni w firmie, np. z działu finansowego czy technicznego. Dopiero po dokładnej analizie można stwierdzić, czy postępowanie sądowe jest uzasadnione. Warto również zaangażować zaufanych doradców i prawników do opracowania strategii procesowej, zwłaszcza w sprawach, w których kwota sporu jest wysoka.
